هوش مصنوعی و ابزارهای بالینی

محاسبه‌گر هوشمند دوز

تصویر ایزومتریک محاسبه‌گر هوشمند دوز دارو در کنار نسخه پزشکی

مقدمه

محاسبه‌گر هوشمند دوز، ابزاری است که جهت تسریع و تسهیل فرایند تجویز دارو و به‌صورت هم‌زمان، اطمینان از تصمیم‌های Evidence-based و دقیق بالینی توسعه داده شده است.

این محصول بسیار فراتر از یک ماشین‌حساب ساده بوده و علاوه بر قابلیت محاسبه ده‌ها روش دوزینگ مختلف، از منبع بسیار غنی Evidenceهای علمی مرتبط با هر دارو نیز بهره می‌برد (بر اساس مرجع UpToDate) و در حال حاضر واجد اطلاعات درمانی بالغ بر ۲۶۰۰ داروی مختلف، مرتبط با ۱۲۰۰۰ اندیکاسیون بالینی است که در مجموع قادر است ۲۶۰۰۰ رژیم درمانی مختلف را پشتیبانی نماید.

علاوه بر این، توانایی آن در اتصال این داده‌های علمی به اطلاعات دارویی محلی موجود در ایران، سیستمی یکپارچه پدید آورده که قادر است در کسری از ثانیه، دستورالعمل‌های علمی را به نسخه‌های قابل تجویز در سامانه‌های ویزیت آنلاین بیمه‌ای ایران تبدیل نماید.

این حجم وسیع اطلاعات با کمک دستیارهای هوش مصنوعی استخراج گردیده است و درصد بالایی از آن توسط تیم متخصصان پزشکی دکترنکست بررسی و اصلاح گردیده و باقی موارد نیز به‌زودی تکمیل خواهند شد (رژیم‌هایی که هنوز به تأیید متخصصان نرسیده‌اند برای پزشکان محترم مشخص می‌شوند تا با دقت بیشتری از آن‌ها استفاده نمایند).

جهت مطالعه بیشتر درباره جزئیات و نحوه کارکرد این سامانه به این مقاله مراجعه نمایید.

نحوه استفاده

۱- پس از افزودن هر دارویی به نسخه، دکمه زیر («AI Calculator») را در کادر آن دارو مشاهده می‌نمایید که جهت ورود به محاسبه‌گر هوشمند دوز، کافی است بر روی آن کلیک نمایید:

۲- سپس صفحه اولیه این ابزار برای شما باز می‌شود که به صورت زیر است:

در کادر سبزرنگ می‌توانید سن، وزن و قد بیمار را وارد و ویرایش نمایید (جهت استفاده در محاسبه رژیم‌های درمانی‌ای که بر اساس وزن یا سطح بدن می‌باشند).

* توجه: در صورت خالی بودن این مقادیر، سامانه به‌صورت خودکار وزن و قد بیمار را با توجه به سن و جنسیت او و بر اساس نمودار رشد نرمال (مخصوص کودکان) و میانگین‌های کشوری (مخصوص بزرگسالان) تخمین خواهد زد و رژیم درمانی همچنان محاسبه می‌گردد؛ با این حال جهت افزایش دقت محاسبات، به‌شدت توصیه می‌شود که مقادیر مرتبط با بیمار وارد شود.

در قسمت پایین نام دارو نیز لیستی از اندیکاسیون‌های ذکرشده برای تجویز دارو قرار دارد و جهت مشاهده رژیم‌های درمانی هر اندیکاسیون، کافی است روی آن کلیک نمایید.

۳- پس از کلیک نمودن روی هر اندیکاسیون، مطابق با تصویر زیر، اطلاعات رژیم‌های درمانی مرتبط با هر یک را مشاهده خواهید نمود:

این اطلاعات به ازای هر رژیم درمانی شامل موارد زیر است:

  • عنوان رژیم درمانی (متن Bold‌شده در بالای هر کارت رژیم درمانی) مانند:

Bloodstream infection (pathogen-directed therapy for susceptible Enterobacteriaceae) [Adult]

در انتهای هر نام نیز جمعیت هدف رژیم درمانی ذکر شده که در مثال فوق، جمعیت بزرگسال است («Adult»).

  • درست در مقابل عنوان، تگی قرار دارد که مشخص می‌نماید دوز دارو در رژیم درمانی مذکور ثابت است یا بر اساس فرمول (مثلاً وزن) محاسبه می‌گردد؛ در تصویر بالا، هر دو دوز ثابت هستند.
  • در قسمت میانی، دو کادر مجزا قرار دارد: در سمت چپ، متن UpToDate‌ای که رژیم درمانی بر اساس آن استخراج شده، به همراه لینک فصل مربوطه دیده می‌شود و در سمت راست، خلاصه نکات اصلی رژیم درمانی شامل دوز («Dose»)، مدت درمان («Duration»)، فرکانس استفاده («Frequency») و نحوه مصرف («Route») قرار دارد.
  • درست زیر آن، کارت تجویز دارو، پس از محاسبه بر اساس اطلاعات رژیم درمانی و فرم دارویی انتخاب‌شده قرار دارد.

* توجه: در گوشه سمت راست کارت تجویز دارو، قسمتی جهت بازخوردگیری قرار داده شده است (تصویر زیر).

از شما پزشکان محترم تقاضا داریم جهت بهبود کیفیت ابزار، نظرات خود، از جمله گزارش ایرادات احتمالی را از این طریق با ما در میان بگذارید.

  • و در قسمت زیرین، دو دکمه «+ افزودن سریع به نسخه»، جهت انتخاب رژیم مربوطه و تغییر نسخه بر اساس آن (درست مانند کارت داروی نمایش داده‌شده) و «تنظیم پارامترها»، جهت ورود به صفحه تنظیمات جزئیات رژیم درمانی قرار داده شده‌اند.

۴- بنابراین در صورتی که لازم بود برخی جزئیات نحوه مصرف، مانند مدت درمان، فرکانس مصرف یا دوز تغییر یابد، کافی است بر روی دکمه «تنظیم پارامترها» کلیک نمایید تا صفحه زیر نمایش داده شود:

* توجه نمایید که در مواردی که دوز دارو در رژیم درمانی به‌صورت فرمولی محاسبه می‌گردد، در این صفحه قادر به تنظیم پارامترهای فرمول نیز خواهید بود، مانند تصویر زیر:

در نهایت پس از اعمال تغییرات، با فشردن گزینه «ذخیره»، تغییرات در نسخه دارو اعمال خواهد شد.